اختلال وسواس جبری

انواع اختلال وسواس جبری و علائم آن

در این مطلب به بررسی اختلال وسواس جبری و انواع آن که وسواس فکری و وسواس عملی می باشد می پردازیم.
بسیاری از ما دارای وسواس در زمینه های مختلف می باشیم. اما در بعضی از افراد، نوع و میزان این وسواس به گونه ای متفاوت است, که شکل بیماری پیدا می کند.

بیماری وسواس جبری

 افراد مبتلا به این بیماری، دچار وسواس های فکری و عملی شدید به شکل کلیشه ای، تکراری و تا حدی خارج از کنترل می باشند که معمولا باعث ایجاد ناراحتی و اضطراب در آنها می گردد. این افراد حداقل یک ساعت از وقت خود را در شبانه روز، صرف این وسواس های فکری و عملی می نمایند. این بیماری در تمامی زمینه ها بر زندگی فرد اثر منفی می گذارد که شامل روابط اجتماعی، رابطه زناشویی، تحصیل و شغل می باشد.

دلایل اختلال وسواس جبری

دلایل اختلال وسواس جبری

زیست شناسی: اختلال وسواس جبری ممکن است به دلیل تغییرات در مواد شیمیایی بدن یا عملکردهای مغز رخ دهد.

ژنتیک: اختلال وسواس جبری ممکن است یک عنصر ژنتیکی داشته باشد، اما ژن های خاصی هنوز مشخص نشده است.

محیط: چندین عامل محیطی از قبیل عفونت ها به عنوان تحریک کننده های اختلال وسواس جبری مطرح شده اند، اما نیاز به پژوهش های بیشتری احساس می شود.

علائم وسواس جبری

علائم وسواس جبری

  • عجول بودن
  • کمال گرایی
  • تردید
  • مشکل در تصمیم گیری
  • حساس بودن بیش از حد به وقت و زمان
  • اطمینان طلبی (پرسیدن نظر تعداد زیادی از اطرافیان در مورد یک تصمیم هر چند کوچک، مثلا رنگ یک لباس)
  • سرزنش خود و دیگران
  • احساس گناه بیش از حد

عوارض اختلال وسواس جبری

  • مسائل مرتبط با سلامتی از قبیل التهاب پوستی ناشی از شستن مکرر دست ها
  • ناتوانی از حضور در محل کار، مدرسه یا فعالیت های اجتماعی
  • روابط مشکل دار
  • کیفیت پایین کلی زندگی 
  • افکار و رفتار خودکشی

وسواس فکری

وسواس فکری در اختلال وسواس جبری، افکار، امیال یا تصورات تکرار شونده، پایدار و ناخواسته ای شدید هستند که منجر به نگرانی یا اضطراب می شوند. ممکن است تلاش کنید که به آنها توجه نکنید یا با انجام یک رفتار اجباری از شر آنها خلاص شوید. معمولاً وقتی که سعی می کنید به چیز دیگری فکر کنید یا کاری انجام دهید، این افکار وسواسی مزاحم شما می شوند.

علائم وسواس فکری

علایم وسواس فکری

  • ترس از آلودگی یا کثیفی
  • نیاز به اینکه چیزها مرتب و منظم باشند
  • افکار پرخاشگرانه یا دلهره آور درباره آسیب زدن به خود یا دیگران
  • افکار ناخواسته از قبیل پرخاشگری، موضوعات جنسی یا مذهبی

مثال هایی از علایم وسواس فکری

  • ترس از آلوده شدن به وسیله لمس کردن اشیایی که دیگران به آن دست زده اند.
  • شک و تردید در رابطه با اینکه در را قفل کرده اید یا بخاری را خاموش کرده اید.
  • استرس شدید وقتی که اشیا مرتب و منظم نیستند.
  • تصوراتی ناخواسته در رابطه با آسیب زدن به خودتان یا شخص دیگری که منجر به ناراحتی شما می شود.
  • اجتناب از موقعیت هایی که می تواند وسواس های فکری شما را تحریک کند، از قبیل دست دادن.
  • نگرانی درباره تصورات جنسی ناخوشایند مکرر.

وسواس در بزرگسالان و کودکان

وسواس در بزرگسالان و کودکان

معمولا اکثر افراد بالغ از داشتن وسواس آگاهی دارند، ولی همه آنها، آن را به عنوان یک بیماری تلقی نمی کنند. از سوی دیگر، کودکان معمولا از داشتن وسواس خود آگاهی ندارند و این موضوع باید توسط والدین و یا آموزگاران شناسایی شود. از آنجا که بیماری وسواس در صورت عدم درمان تشدید گردیده و زندگی فرد را تحت تاثیر خود قرار می دهد، شایسته است که در صورت تشخیص، هر چه زودتر مورد درمان قرار گیرد.

وسواس عملی

وسواس عملی, رفتارهای تکراری ای هستند که احساس می کنید مجبورید آنها را انجام دهید. این رفتارهای تکراری یا فعالیت های ذهنی روش هایی برای پیشگیری یا کاهش اضطراب مرتبط با وسواس فکری شما یا پیشگیری از اینکه چیز بدی رخ بدهد، هستند. در هر صورت، وسواس عملی لذت بخش نیست و ممکن است فقط به صورت موقتی اضطراب شما را کم کند. وقتی که افکار وسواسی دارید، برای اینکه اضطراب خود را کنترل کنید، ممکن است قوانین و تشریفاتی برای خود درست کنید. این وسواس عملی شدید است و اغلب با مشکلی که  قصد دارید حل کنید، ارتباطی ندارد.

علائم وسواس عملی

علائم وسواس عملی

  • شستن و تمیز کردن
  • چک کردن
  • حساب کردن
  • مرتب و منظم بودن
  • پیروی کردن از یک عادت سخت
  • نیاز به اطمینان خاطر

مثال هایی از علائم وسواس عملی

  • شستن دست ها تا زمانی که پوست شما خراش بردارد یا زخمی شود
  • چک کردن مکرر درها برای این که مطمئن شوید آنها قفل هستند
  • چک کردن مکرر بخاری برای این که مطمئن شوید خاموش است
  • محاسبه کردن به شیوه ای خاص
  • تکرار کردن آرام دعا، کلمه یا عبارتی

شدت وسواس در افراد

اختلال وسواس جبری معمولاً در نوجوانی یا بزرگسالی شروع می شود. علایم وسواس معمولاً به صورت تدریجی شروع می شود و شدت آن در طول عمر تغییر می کند. وقتی که شما استرس شدیدی تجربه می کنید، معمولاً علایم بدتر می شوند. اختلال وسواس جبری معمولا به عنوان یک اختلال مادام العمر در نظر گرفته می شود که می تواند علایمی از خفیف تا متوسط داشته باشد یا خیلی شدید شود و به اندازه ای اتلاف وقت کند که ناتوان کننده شود.

درمان بیماری وسواس جبری

درمان بیماری وسواس جبری

درمان های دارویی و روانپزشکی برای این بیماران به کار برده می شود. از آنجا که افراد مبتلا به این بیماری معمولا دچار کمبود ماده ای به نام سروتونین در مغز خود می باشند، درمانهای دارویی معمولا تجویز داروهای موسوم به «مهارکننده های انتخابی باز جذب سروتونین» است که جلوی باز جذب ماده سروتونین را در مغز می گیرند.

درمانهای روانپزشکی معمولا به شکل رفتار درمانی است و به کمک روان درمانگر صورت می پذیرد. در این روش فرد برای مدت کوتاهی و با درخواست درمانگر (و یا با اجبار او) در مواجهه با عاملی که از آن پرهیز می کند قرار می گیرد ولی درمانگر بیمار را از دادن پاسخ نهی می کند. در واقع به فرد آموزش داده می شود که چگونه در مقابل عادات تکراری وسواس گونه خود مقاومت کند و واکنشی نشان ندهد. این روش درمانی در طی جلسات متعدد و با افزایش زمان رویارویی ادامه می یابد. تحقیقات نشان داده است که وقتی درمانهای دارویی و روانپزشکی به همراه هم به کار برده می شوند، نتایج درمانی بهتری نشان می دهند.

کلام آخر

با توجه به اینکه حدود یک تا سه درصد افراد در جوامع مختلف دچار این بیماری می باشند، شناخت علائم این بیماری و درمانهای موجود می تواند کمکی بزرگ در راهنمایی این افراد به سوی درمان باشد.

اگر وسواس فکری و عملی زندگی تان را تحت تأثیر قرار داده است، به دکتر یا متخصص سلامت روانی رجوع کنید.

 

افزودن دیدگاه جدید

نمایش دیدگاه ها

قابل توجه کسانی که نیاز به مشاوره دارند و دنبال بهترین روانشناس هستند

آدرس (مسیر وسایل نقلیه عمومی)

ونک – خیابان گاندی جنوبی – خیابان نوزدهم – پلاک 12 – طبقه 5 – واحد 17

آدرس (مسیر خودرو شخصی)

ونک – چهارراه جهان کودک – بلوار جردن جنوبی – خ نوزدهم – پلاک 12 – طبقه 5 – واحد 17