.

سایکوسوماتیک 

سایکوسوماتیک, اختلالات روان تنی و درمان آن

در این مطلب با اختلالات روان تنی (سایکوسوماتیک) آشنا می شوید
اختلالات روان تنی به بیماری هایی گفته میشود که یا با وجود علایم بدنی هیچ توجیه پزشکی براي آن وجود ندارد...

یا بیمار سالهاست درگیر آزمایشات مختلف و درمان های زیادی شده اما هنوز درد و بیماری اش ریشه کن یا قطع نشده؛ یا مشکل بدنی وجود دارد ولی شکایت بیمار بسیار بیشتر از شدت بیماري است؛ و یا بیماری مدام تغییر شکل می دهد. 

بطور مثال ابتدا سردرد شبه میگرن بروز کرده و بیمار پی گیر درمان برای سر درد شده اما حالا سردرد بهبود یافته اما دچار مشکل گوارشی، معده درد یا مشکل تنفسی و سرفه های خشن شده؛ باید توجه کرد که بیمار به هیچ وجه تمارض نمیکند بلکه واقعا درد را حس میکند.

بیماري هاي روان تنی به شکلهاي مختلف میتواند بروز کند. ممکن است تنش هاي ناشی از اختلال روانی مانند اضطراب، استرس یا افسردگی خود را به شکل تظاهرات بدنی بروز دهند.

سایکوسوماتیک چیست و درمان آن به چه شکل است؟

نام آن از دو واژه سایک به معنی روان و سوما به معنی بدن تشکیل شده است. در شکل دیگر این بیماري، اختلال هاي روانی ثانویه به بیماري شدید حاد یا مزمن مانند سرطان بوجود میایند. در گروهی دیگر، هم بیماري جسمی وجود دارد و هم اختلال روانی و این دو در یک چرخه منفی یکدیگر را تشدید مینمایند.

چنانچه بیمار این درد و ناراحتی خود را پشت گوش اندازد و جدی نگیرد و مراجعه به مرکز روانشناسی  را به تعویق اندازد متأسفانه ممکن است بیماری تشدید یابد و تبعات و عوارض جبران ناپذیری بدل شود.

انواع دردهای روان تنی.jpeg

محدوده سنی بیماری های روان تنی

بیماری‌های روان تنی محدوده سنی خاصی ندارد و از کودک 5 ساله تا فرد 70 ساله را دچار میکند. در خانواده هایی که فردي با این اختلال وجود دارد افراد دیگر هم در معرض بیماري هستند و معمولا به همان شکل بروز میکند مانند مشکلات گوارشی که سال ها با وجود آزمایشات مختلف، درمان هاي طبی یا پزشکی بهبود نیافته اند.

در دنیاي ماشینی امروز استرس از مهمترین علت های بوجود آمدن این تظاهرات است. استرس میتواند در اثر عوامل درونی مانند نگرش فرد، ترس، عصبانیت و حسادت باشد. یا در اثر عوامل بیرونی باشد مانند؛ محیط کار، خواب کم، فعالیت بیش از اندازه، آلودگی هوا، مصرف الکل، مواد مخدر، قهوه و سایر خوراکی هاي محرك؛ 

انواع مختلف بیماری اختلال روان تنی

این بیماري ها میتواند به شکل هاي مختلف یا ترکیبی از آنها بروز کند مانند: دردهاي بدنی، مشکلات گوارشی مانند: معده درد، دل درد و نفخ کردن، مشکلات جنسی و بالاخره علایم درگیري سیستم عصبی مانند گزگز و مورمور یا حتی فلج ظاهري اندام یا قسمتی از بدن. لرزش صدا و یا لرزش و سوزش دست و پا، کوفتگی بدن و خستگی مزمن، ضعف و یا خالی کردن بدن 

شایعترین شکل هاي بروز بیماري هاي روان تنی عبارتند از:

اختلال های دستگاه گوارش، معده درد، سردرد، دردهای مفصلی و رماتیسم، درد هاي استخوان و مفاصل، بیماري هاي تیروئید و تنفسی، فشار خون و بیماري هاي قلبی، مشکلات پوست و مو و بسیار شایع درد هاي کمر یا گردن و درد هاي عضلانی.

سایکوسوماتیک.jpeg

دلایل مهم ایجاد بیماری  اختلال روان تنی

از جمله مواردي که ممکن است باعث این بیماریها شوند میتوان موارد زیر را نام برد؛

مشکلات خانوادگی یا شغلی، صدمات روحی دوران کودکی، الگو برداري از اطرافیان، جلب توجه و فرار از تنهایی مانند افراد مسن در خانواده، اتفاق هاي ناگهانی در زندگی مانند: تجاوز، خیانت، ورشکستگی مالی اختلالات PTSD و…مشکل با همسر یا خانواده همسر، مشکل با فرزند خود، دیده نشدن و مورد توجه قرار نگرفتن، حس طرد شدگی از خانواده، دوستان و یا همکاران، طلاق، شکست عاطفی، شکست تحصیلی و شغلی، سوگ شخصی که عزیز بوده، خیانت و یا مشکلاتی که ریشه در مسایل عاطفی و احساسی شخص دارد که سالهاست در پستو ذهن دفن شده و خاک خورده اند و حالا یکباره مثل آتشفشانی فوران کرده اند و عوامل فیزیکی، شیمی و روان شخص را درگیره کرده است.

بسته به علت و نوع بیماري، درمان هاي اختصاصی و عمومی وجود دارد. در بسیاري موارد تنها با همکاري تیمی از درمان گران میتوان بیمار را به شکل کامل بررسی نمود و به نتیجه مطلوب رسید. یعنی به یک تیم درمانگر نیاز می باشد.

یک روانشناس بالینی به جهت بررسی آنالیز و درمان تروما های شخصی در زمان گذشته و حال مراجعه کننده و در صورت نیاز تجویز قرص و دارو ؛ بعلاوه یک پزشک که مسلط بر طب فیزیکی و توانبخشی باشد (یعنی سه دکتر: بالینی، نورولوژیست و دکتر طب فیزیکی نیاز است), البته بجای استفاده از انواع داروهای اعصاب که اعتیاد اور است مانند دیازپام، 

اگر شخص مراجعه کننده به دارو نیاز داشته باشد از طب گیاهی آیورودا استفاده می شود و طب ایورودا می‌تواند جایگزین قرص شود اینگونه قطعا عوارضی یا اعتیادی نخواهد داشت.

متخصص سایکوسوماتیک یعنی پزشکی که: 

یک درمانگر بالینی ست و در علوم طب فیزیکی و توانبخشی مهارت دارد و در صورت نیاز می‌تواند از مکمل دارویی استفاده کند، البته داروی گیاهی که عوارض نداشته باشد.
با مراجع به یک پزشک متخصص سایکوسوماتیک دیگر نیازی به یک تیم درمانگر نخواهید داشت. البته لازم به ذکر است که مهمترین عضو تیم درمان خود بیمار است، بنابراین همکاري بیمار با متخصص و سایر اعضاي تیم درمان الزامی است.

نویسنده: دکتر فاطمه محمدی روانشناس بالینی متخصص سایکوسوماتیک

 

افزودن دیدگاه جدید

نمایش دیدگاه ها

کلینیک روانشناسی ندای امید

مشاوره کودک، مشاوره پیش از ازدواج، مشاوره نوجوان، زوج درمانی