.

تاثیرپذیری رفتاری کودک از محیط و اشخاص از منظر روانشناسی

تاثیرپذیری رفتاری کودک از محیط و اشخاص از منظر روانشناسی (قسمت دوم)

در این مطلب تاثیرپذیری رفتاری کودک (قسمت دوم) از محیط را بررسی میکنیم
عوامل متعددی بررفتار کودک تاثیرگذار بوده که عوامل محیطی مانند خانواده وعوامل انسانی از جمله پدر و مادر از آن دسته به شمار رفته اند.

رفتار

رفتار پاسخی است که ارگانیسم به انگیزه بیرونی می دهد. به بیان دیگر واکنشی است که در برابر یک عمل یا کنش بیرونی از موجود زنده سر می زند. این رفتار در انسان پیچیده تر از سایر موجودات است که دلیل این پیچیدگی فرآیندهای ذهنی و گسترده و تو در توی انسان است.

رفتار یک پاسخ قابل مشاهده بوده که شامل هر فعالیت  و عملی است که موجود زنده انجام می دهد و متضمن کاهای بدنی و پنهان، اعمال فیزیولوژیک، عاطفی وعقلی می باشد خواه یک عمل خاص و یا مجموعه ای ازاعمال باشد. روش کار شخص در یک وضع و موقعیت خاص و معین نیز رفتار او را تشکیل می دهد.

برای شناخت رفتار باید ویژگی های آن را شناخت.

رفتار دارای ویژگی های زیر است:

1. رفتار یک اقدام و عمل (کردار و گفتار) است: مانند دیر آمد و فریاد کشید، نه یک صفت یا ویژگی مانند عصبانیت و ماهر.
2. رفتار عملی است قابل مشاهده و فیزیکی که دست کم از یکی از سه جهت (فراوانی، تداوم و شدت) قابل تشخیص و اندازه گیری و نمایش در قالب یک کمیت عددی باشد.
3. از آنجا که رفتار جنبه فیزیکی دارد پس قابل حس و مشاهده است و چیزی که مشاهده شود قابل توصیف و ثبت وقایع نیز هست.
4. رفتار به صورت قانونمند از محیط (فیزیکی و اجتماعی) تاثیر می پذیرد و بر آن تأثیر میگذارد این قاعده را قانونمندی رفتار می گویند. 
5. رفتار آدمی به دو صورت آشکار و پنهان اتفاق میافتد. رفتار آشکار رفتاری است که دیگران نمیتوانند آن را از طریق یکی از حواس خود دریافت کنند و رفتار پنهان آن است که فقط خود شخص رفتارش را درک میکند مانند فکر کردن. 

کودک

تعریف کودک در ماده یک کنوانسیون حقوق کودک این طور آمده که

«منظور از کودک افراد انسانی زیر سن ۱۸ سال است مگر اینکه طبق قانون قابل اجرا در مورد کودک سن بلوغ کمتر تشخیص داده شود».

بنابراین از نظر کنوانسیون دوره کودکی در ۱۸ سالگی پایان می یابد مگر آن که در کشوری خاص کودک زودتر به بلوغ رسیده باشد. در حقوق ایران به مانند بیشتر نظامهای حقوقی دوره کودکی به دو دوره عدم تمیز و تمیز بخش میشود اما تعریف قانونی از دوره تمیز نشده است.

تمیز به معنی جدایی اشیا از یکدیگر است و در جایی به کار میرود که چند چیز با یکدیگر مشتبه شده باشند و فرد یا افرادی آنها را مشخص و از یکدیگر جدا سازند. کودکی که در دوره تمیز باشد «کودک ممیز» گفته می شود و ان عبارت است از: کودکی که گرچه سن و سال کمی دارد ولی شعورش به امور روزمره می کشد و سرش در خرید و فروش های عادی کلاه نمی رود  و هنجارهای روزمره مردم را تا حد متعارف می داند، بنابراین کودک ممیز کسی است که می تواند سود و زیان خود را تشخیص دهد.

غیر ممیز نیز کسی است که پا به دوره ی تمیز نگذاشته باشد. پس دوره عدم تمیز به دوره زندگانی کودک پیش از دوره تمیز گفته می شود، بنابراین غیرممیز به کودکی اطلاق می شود که به این حد از فهم نرسیده و قدرت تشخیص سود و زیان خود را ندارد مانند کودکان شیرخوار و بچه های سه چهار ساله.

در برخی از کشورها برای دوره تمیز سنی تعیین شده و اگر کودک به آن سن رسیده باشد ممیز محسوب میشود. برای نمونه قانون مدنی آلمان سن ۷ سال تمام را پایان دوره عدم تمیز کودک می داند و از آن به بعد کودک ممیز محسوب می شود. در این قانون یکی از گروه کسانی که اهلیت استیفا به دست خودشان را ندارند کودکانی نام برده شده اند که هنوز هفت سالشان تمام نشده است.
به نظر می رسد بررسی رفتار کودکان هر روز پیچیده تر می شود زیرا علوم روانشناسی به ابعاد بیشتری از ماهیت وجود انسان نور می تابانند و لذا این امر به یک تخصص بدل شده است. فوق تخصص روانشناسی کودک و یا حتی متخصص روانشناسی کودکان بر این امر متمرکز هستند.

افزودن دیدگاه جدید

نمایش دیدگاه ها

کلینیک روانشناسی ندای امید

مشاوره کودک، مشاوره پیش از ازدواج، مشاوره نوجوان، زوج درمانی