تله شخصیتی

تله شخصیتی و تاثیر آن در زندگی

در این مطلب با تله های مختلف شخصیتی و تاثیر آن در زندگی آشنا می شوید
علم روانشناسی طیف وسیع و گسترده‌ای را به حوزه‌های شناختی این واژه که تمامی آنها بر اساس واقعیت تا تجربه شکل گرفته‌اند را اختصاص داده است. تله شخصیتی یا تله زندگی یک واژه کاملاً عامیانه است که به طرح‌واره متخصصان روانشناسی اشاره دارد و دقیقاً به این مسئله اشاره دارد که الگوی شخصیتی ما در همان سنین کودکی شکل می‌گیرد. از آنجایی که همه ما انسان‌ها در دوران کودکی خود، ناتوان، ناآگاه، بی‌تجربه و وابسته به دیگران هستیم و ممکن است آسیب‌های زیادی را پشت سر بگذرانیم بنابراین تمامی این موارد می‌توانند زمینه‌ساز ایجاد تله شخصیتی ما شوند که احتمال دارد تا آخر عمرمان همراهمان باشند.

تله شخصیتی چیست؟

تله شخصیتی به الگوهای تکرار شونده در هر انسانی گفته می شود که توسط اطرافیان او مانند پدر، مادر، خواهر، برادر، دوستان، آشنایان و یا حتی رسانه های خبری به او  تلقین می شود. در واقع تله ی زندگی چارچوب های فکری و ذهنی هر انسانی را تشکیل می دهد که از دوران کودکی در شخص شکل می گیرد و از همان زمان شروع به تصمیم گیری و انتخاب می کند.

تله های شخصیتی شامل هجده طرحواره می شوند که توسط جفری یانگ (روان‌شناس، روان درمانگر, استاد دانشگاه و اهل آمریکا است. جفری یانگ فردی است که طرحواره درمانی را بنیان گذاری و توسعه داده است. وی مولف چندین کتاب مهم در زمینه نظریه شناختی رفتاری و طرحواره درمانی است) مطرح شد این ۱۸ طرحواره در ۵ حوزه تله های شخصیتی مورد بررسی قرار می گیرند.

1. بریدگی و طرد

  • طرد و رها شدگی
  •  بی اعتمادی - بد رفتاری
  •  محرومیت هیجانی
  •  نقص و شرم
  •  بیگانگی و انزوای اجتماعی

2. استقلال و عملکرد مختل شده

  • وابستگی - بی کفایتی
  • آسیب پذیری نسبت به بیماری و ضرر
  • گرفتار - خود تحول نیافته
  • شکست

3. محدودیت های مختل

استحقاق - بزرگ منشی
خود کنترلی و خود انضباطی ناکافی

4. دیگر جهت مندی

  • اطاعت
  • ایثار
  • تأییدطلبی

5. گوش به زنگی بیش از حد و بازداری

  • منفی گرایی - بدبینی
  • تنبیه گرایی
  • استاندارد های سخت
  •  انتقاد جویی

بازداری هیجانی

تمامی این طرحواره ها به جز طرحواره ی طرد و انزوا که در نوجوانی به وجود می آید معمولا قبل از شش سالگی در ذهن کودک نقش می بندد. کودکی دوران شگفت انگیزی در زندگی ما است که تاثیر گذارترین سال های شکل گیری ذهن افراد تا شش سالگی می باشد. به طوری که کودک هر چیزی را از محیط اطراف خود می گیرد به عنوان حقیقت می پذیرد بنابراین هر چیزی را که از والدین خود یاد می گیرد واقعی و درست تصور می کند.

مواردی مهم از انواع تله های شخصیتی  

تله رها شدگی

به این معنی است که همواره ترس از تنهایی دارند و احساس می کنند تمام افرادی که دوستشان دارند آن ها را ترک خواهند کرد. برای درمان، این افراد باید به این باور برسند که هر کسی به هر طریقی ممکن است عزیزانش را از دست بدهد و این روال طبیعی دنیاست.

تله بی اعتمادی

این افراد دائما در ترس و نگرانی هستند که سرشان کلاه نرود و از دیگران آسیب نخورند. به دیگران اجازه صمیمیت نمی دهند. این واقعیت که هیچ جا امن نیست و به هیچ کس نمی توان اعتماد کرد درون این افراد شکل گرفته است. این افراد باید به این باور برسند که همه انسان ها شبیه به هم نیستند و اگر کسی قصد نزدیک شدن دارد صرفا برای سوءاستفاده نیست.

تله وابستگی

افراد احساس می کنند که از پس کارهای روزمره ی خود بر نخواهند آمد و برای انجام هر کاری به دیگران وابسته اند. خود مختاری و استقلال طلبی این افراد در کودکی آسیب خورده است. این افراد باید باور کنند که توانایی هایشان نا محدود است و می توانند مسئولیت کار های خود را بر عهده بگیرند.

تله آسیب پذیری

این افراد در دوران کودکی توسط والدین بسیار حمایت گر خود مورد تاکید قرار گرفته اند که دنیای بیرون مکان خطرناکی است به همین جهت دائم نگران بروز فاجعه هستند و نگرانی ها و ترس های بیهوده زیادی دارند.

تله اطاعت

افرادی که گرفتار این تله هستند نیاز های خود را ابراز نمی کنند و خواسته های خود را فدای دیگران می کنند، چون نمی خواهند دچار احساس گناه یا طرد شدگی از جانب دیگران شوند. در واقع این افراد از دیگران اطاعت می کنند تا مورد سرزنش و خشم قرار نگیرند. این افراد در کودکی اجازه ابراز نیاز ها و خواسته های خود را نداشته اند.

تله استحقاق

افراط در برآوردن نیازهای کودک او را دچار این تله خواهد کرد. افراد احساس خاص بودن می کنند چرا که در کودکی هیچ گونه محدودیتی را تجربه نکرده اند. این افراد بی صبر، نا شکیبا و بی انضباط اند و می خواهند به هر قیمتی به خواسته های خود برسند. همچنین همواره سعی در کنترل دیگران دارند.

تله نقص و شرم

احساس اینکه عیب های زیادی دارند و باور به این که برای اطرافیان فرد ارزشمند و دوست داشتنی نیستند. احساس اینکه همیشه مقصر هستید و باور دارید همیشه دیگران شما را رد می کنند. اگر در کودکی  حس ارزشمندی شما آسیب خورده باشد دچار این تله خواهید شد.

تله طرد اجتماعی

حس می کنند با بقیه فرق دارند و حس تعلق خاطر در آن ها رشد نیافته است، در دوران بزرگسالی از معاشرت و روابط با دیگران اجتناب می کنند و به انزوا طلبی رو می آورند و در موقعیت های اجتماعی احساس حقارت می کنند.

تله استاندارد های سخت (معیار های سخت گیرانه)

تلاش سرسختانه برای دستیابی به موفقیت، موقیعت و منزلت اجتماعی انجام می دهند چرا که در دوران کودکی اطرافیان از آن ها انتظار بهترین را داشته اند. بنابراین شکست خوردن برای این افراد یک آبرو ریزی محسوب می شود.

تله شکست

اعتقاد دارند در مقایسه با هم سالان خود فردی شکست خورده هستند و در بزرگسالی با بزرگ نمایی شکست ها و اشتباهات خود دامن می زنند.

کلام آخر

اگر ما تله ها را شناسایی نکنیم و آن ها را در وجود خود کاهش ندهیم، باعث می شوند هرگز نتوانیم در زندگی به خواسته های خود دست پیدا کنیم. تله های زندگی باعث می شوند افراد در بزرگسالی به طور ناخوداگاه خود را در همان شرایطی قرار دهند که همان تجارب دردناک دوران کودکی برای آن ها تکرار شوند.

 

افزودن دیدگاه جدید

نمایش دیدگاه ها

قابل توجه کسانی که نیاز به مشاوره دارند و دنبال بهترین روانشناس هستند

آدرس (مسیر وسایل نقلیه عمومی)

ونک – خیابان گاندی جنوبی – خیابان نوزدهم – پلاک 12 – طبقه 5 – واحد 17

آدرس (مسیر خودرو شخصی)

ونک – چهارراه جهان کودک – بلوار جردن جنوبی – خ نوزدهم – پلاک 12 – طبقه 5 – واحد 17